فرمول مطالعه در شب امتحان

0
41

يكي از موضوع‌های رايج در دانشگاه‌هاي امروز اين است كه دانشجويان براي آزمون‌ها مطالعه مي‌كنند و استادان نيز آنان را به انجام مطالعه و تحقيق تشويق مي‌كنند. انتظار است بسياري از استادان دانشگاه از اين توصيه كه «به دانشجويان نگوييد درس بخوان» وحشتزده شده و از آن به‌عنوان حكم كجروي از روش‌هاي آموزشي ياد كنند. هر اندازه استادان براي ضرورت مطالعه قبل از امتحان استدلال كنند، دانشجويان به اندازه كافي مطالعه نمي‌كنند.

قطعاً اگر دانشجو مطالعه كند، سيستم تحصيلي نتايج بهتري خواهد گرفت اما عبارت «براي امتحان مطالعه كنيد» كه در بسياري از موارد نشانه شيوه مسئوليت دانشگاهي است، در حقيقت دانشجويان را ترغيب مي‌كند تا رفتارها و گرايش‌هايي كه مخالف با هدف معنوي توسعه و يادگيري عقلاني است از خود بروز دهند.

به‌جاي آن‌كه به دانشجويان بگوييم براي امتحان مطالعه كنيد، بايد بگوييم به منظور يادگيري و دريافتن مطالعه كنيد. گاه اين ديدگاه وجود دارد كه به دانشگاه مي‌رويد تا مدرك بگيريد و شغلي داشته و کسب درآمد کنید.

به همين نحو، شما اين دوره را مي‌گذرانيد تا نيازهايتان تأمين شود و فعاليت‌هاي مربوط به ترم تحصيلي را انجام داده و تمام مفاد امتحاني را مطالعه مي‌كنيد تا دوره را با موفقيت به پايان رسانده و مدرك بگيريد. همه چيز به معناي يك پايان است، مقصد بالاتري وجود ندارد.

هنگامي كه به دانشجويان مي‌گوييم براي امتحان مطالعه كنيد يا بر انجام آن تأكيد مي‌كنيم آنان بهتر از پس آزمون‌هاي درسي برمي‌آيند، به اين ترتيب مقتدرانه روش فكر كردن را روي آن‌ها مي‌بنديم. در صورتي كه استادان همگی در مورد وسيله‌گرايي گلايه مي‌كنند، ما و سيستم يكپارچه را به انجام چنين رفتاري تشويق كرده و راه را تسهيل مي‌كنند.

از يك سو، به دانشجويان مي‌گوييم فراگيري دانش را به‌خاطر خود دانش انجام دهند و از سوي ديگر، به آنان مي‌گوييم بهتر است اين مطلب يا آن مطلب را بدانند يا بهتر است يادداشت بردارند يا بهتر است كتاب مطالعه كنند چرا كه در امتحان بعدي حتماً از آن بخش‌ها سؤال خواهد آمد و چنانچه به اين توصيه‌ها عمل نكنند، آنان در امتحان درسي قبول نخواهند شد.

اين نوع گفت‌و‌گوها با دانشجويان فرايند تحقيقي عقلاني، كاوش علمي و حاصل دانشي است كه از فعاليت سودمند به‌دست آمده است. (روشي كه براي موفقيت حتمي در آزمون بعدي طراحي شده است).

باتوجه به آنچه گفته شد، خيلي غافلگيركننده نيست اگر دانشجويان بپرسند آيا اين يا آن مطلب در امتحان خواهد آمد يا خير يا اين‌كه آيا لازم است فلان مطلب را بدانند و براي آزمون بعدي آن را مطالعه كنند؟ يا اين سؤال كه در ابتداي اولين كلاس هنگام آشنايي با استاد از او مي‌پرسند، آزمون نهايي چگونه خواهد بود؟ اين سيستم با چنين كاركردي با آزمون نهايي پايان ترم به اوج خود مي‌رسد. ما حتي تا جايي پيش مي‌رويم كه هفته خاصي را براي برگزاري آزمون‌هاي پايان ترم اختصاص مي‌دهيم.

اين روش دانشجويان را تشويق مي‌كند با شتاب خود را براي امتحانات آماده كنند و هر آنچه لازم است تا براي امتحان بدانند در مغز خود ذخيره كنند، خواب را بر خود حرام كنند و هيچ اوقات فراغتي نداشته باشند تا بتوانند تمام جزوات ترم را به‌طور كامل مطالعه كنند و انبوهي از اطلاعات را به‌خاطر بسپارند. در حالي كه اين روش سنتي انجام تكاليف بايد دانشجويان را آماده سازد تا در كشمكش‌هاي ناخوشايند و اجتناب ناپذير فعاليت‌هاي بزرگسالي با آن مواجه شوند كه بعيد به نظر مي‌رسد در فرايند يادگيري تأثيري داشته باشد.

بر اساس تحقيقاتي كه درباره آموزش علوم انساني انجام شده، مطالب ياد گرفته شده در بزرگسالي زماني به‌كار مي‌رود كه يادگيري و انتقال هر دو با هم انجام شود. مطلبي كه بيشتر از دو هفته قبل از امتحان پايان ترم «فراگرفته شده باشد»َ بيشتر در حافظه انسان مي‌ماند.

قدرت انتقال مفاهيم بيش از دانش براي فهم،‌ درك و تحليل بعدي براي دانشجو كاربرد دارد. بر اساس اين تعريف، يادگيري در دوره‌هاي دانشگاه جايگاه کاربردی نخواهد داشت.

يكي از دلايل اين است كه دانشجويان مطالعه را با امتحان برابر مي‌دانند. مطالعه بسياري از دانشجويان براي امتحان همان مطالعه شب امتحاني است. تحقيقات زيادي نشان مي‌دهد يادگيري در كوتاه مدت نمي‌تواند فراگيري و انتقال مفاهيم را به دنبال داشته باشد.

به هرحال اگر نتيجه مثبتي از يادگيري كوتاه مدت به دست آيد تنها در نمراتي خواهد بود كه براي هر درس كسب مي‌شود. بنابر اين تا زماني كه نمرات آزمون‌هاي پايان ترم تعيين‌كننده باشد، دانشجويان تنها براي موفق سپري كردن دروس مطالعه مي‌كنند و به ندرت چيزي ياد خواهند گرفت.

يكي از دلايل ياد نگرفتن بسياري از واحدهاي درسي كه دانشجويان قبلاً آن‌ها را گذرانده‌اند همين خواندن‌هاي شب امتحاني است چرا كه گذراندن واحد درسي با يادگيري آن به يك معنا نيست.

در عوض، در ساختاري كه ما به وسيله آن دانشجويان را ارزيابي مي‌كنيم دو رويكرد اساسي بايد وجود داشته باشد: ارزيابي سازنده و ارزيابي موثق و معتبر كه با استفاده هر دو آن‌ها مي‌توانيم به سوي فضاي سالم يادگيري پيش رويم لذا بايد از آزمون‌ها و مطالعات متناوب براي پاس كردن امتحانات درسي خودداري شود. ارزيابي‌هاي سازنده به دانشجويان اين امكان را مي‌دهد تا توانايي‌ها و قدرت تشخيص خود را ارتقا دهند.

به اين ترتيب آن‌ها با ارزيابي، فعاليت‌هاي آموزش و يادگيري را با هم تركيب مي‌كنند. گاهي اوقات به اين فعاليت‌ها، تكنيك‌هاي ارزيابي همكلاسي‌ها گفته مي‌شود و لازم نيست حتماً نمرات رسمي براي آن‌ها در نظر گرفته شود بلكه فرصتي است كه در اختيار دانشجويان قرار مي‌گيرد تا بعد از انجام كامل تكليفي كه برعهده شان گذاشته شده دريابند كه در كدام ابعاد خوب هستند و در كدام بخش‌ها لازم است بيشتر تمرين كرده و پيشرفت كنند.

ساختار‌هاي معتبر به دانشجويان اين فرصت را مي‌دهد تا توانايي هايشان را در زمينه زندگي واقعي به نمايش بگذارند. كمال مطلوب آن است كه عملكرد دانشجو با توجه به توانايي او در به خاطر سپردن عبارات و اصطلاحات ارزيابي نشود بلكه توانايي وي در استفاده از ابزار‌هاي نظم دهنده مورد توجه قرار گیرد. مثلاً برگزاري آزموني كه به‌صورت « open book» برگزار مي‌شود به‌عنوان جعبه ابزاري عمل مي‌كند كه دانشجويان مي‌توانند از آن استفاده كنند. قضاوت حرفه‌اي يا نظم دهنده بر اساس توانايي انتخاب بهترين و مؤثرترين ابزار براي حل مسأله است. اگر آمادگي وجود داشته باشد،بر اساس مرور ساختارهاي سازنده‌اي است كه در ارزيابي‌هاي گذشته نمراتي براي آن درج شده است.

همه اين فعاليت‌ها به آموزش و پرورش معنا مي‌بخشد، برخي كالج‌هاي روشنفكر در حالي كه لزوماً با اين رويكردهاي ارزيابي هماهنگ نشده‌اند، تا به امروز دريافته‌اند آزمون‌هاي پايان ترم نقشي در ارتقا فراگيري دانشجويان نخواهند داشت. براي مثال ممكن است استادان دانشگاه هاروارد، از آزمون‌هاي پايان ترم براي محك زدن دانشجويان استفاده كنند، اما تعداد استاداني كه از تكنيك‌هاي جايگزين براي ارزيابي دانشجويان استفاده مي‌كنند رو به افزايش است. اما نبايد به اين بسنده كنيم. اميدي نيست كه سيستم آموزش از مدل جديدي بهره بگيرد و تحصيلات عاليه بهترين جايگاه براي شروع است چرا كه استادان مقاطع بالاتر تحصيلي انعطاف پذيري براي تجربه كردن اشكال جايگزين تكنيك‌هاي آموزشي نسبت به معلمان دوره‌هاي ابتدايي و مقاطع بالاتر دارند.

ما مي‌توانيم از اين فرصت‌ها استفاده كرده و روش متفاوتي ارائه كنيم تا دانشجويان با اين روش جديد مطالعه كرده و ياد بگيرند و دانش بياموزند. بله، غول «مطالعه براي امتحان» به اندازه كافي رشد كرده اما هنوز دير نيست كه آن را از بين ببريم و بر آن فائق آييم.

نحوه صحیح درس خواندن

چی کم داری؟

با بررسی به نقاط ضعف و قوت خود در مطالب درسی و به جای مرور کردن بخش هایی که کاملا بر روی آن مسلط هستید، به سراغ قسمت هایی از کتاب بروید که تمرینات آن را انجام نداده اید و مطالب آن نخوانده باقی مانده است.

در یک روز باقی مانده به امتحان، به سراغ همه کتابها نروید؛ اگر درسی را هنوز نخوانده اید و تمرین هایش را حل نکرده اید، یکی از بهترین میانبرهایی که میتوانید استفاده کنید این است که به سراغ سوال های مربوط به هر درس و مطالعه بخش هایی از کتاب بروید که پاسخی برای آن نداشتید.

چون با وجود وقت کم باقی مانده ، فقط با کمک آزمون ها و تمرینات هر بخش میتوانید بفهمید که در کدام یک از قسمت ها دچار نقاط ضعف و یا قوت هستید.در نتیجه در قدم اول فقط روی تمرین ها و بخش هایی تمرکز کنید که تسلط کمتری روی آنها دارید.

شک به دلت راه نده

برای قدم دوم باید بخش هایی از کتاب را که اطلاعاتشان را به سختی به خاطر می آورید، بازخوانی کنید. برای این کار، باید به مطالعه بخش های مبهم کتاب بروید. و مثلا اگر از ۵ صفحه خوانده شده ، متوجه شدید یک صفحه آن خوب در ذهنتان جای نگرفته، باید یک بار دیگر به سراغش بروید و با مرور آن مطلب آن را کاملا در مغزتان جای دهید.

با عملی کردن این تکنیک میتوانید از اضطرابتان در جلسه امتحان کم کنید و اجازه ندهید که مطلبی ذهنتان را درگیر کند.

درس خواندن شب امتحان

به خودت نگاه کن

دقت کنید که برای خود برنامه ریزی انجام دهید که با شرایط روحی و زمان بندی زندگیتان هماهنگ باشد و هرگز برای شرایطی که قادر به فراهم کردن آن نیستید برنامه ای نچینید.

مثلا اگر عادت دارید در تایم مشخصی بخوابید و یا قادر به خواندن حجم مطالبی بیشتر از توانتان نیستید برنامه ریزی نکنید. چون مطمئنن از پس اجرای چنین برنامه ای بر نخواهید آمد.

هیچ وقت در روز های قبل از امتحانات از روش های بقیه دوستانتان در درس خواندن استفاده نکنید چون ممکن است برداشتن سنگی بزرگتر از حد توانتان باشد.

بهترین راه این است که مانند قبل برنامه ریزی کنید و فقط یک ربع بیشتر به ساعت مطالعه تان اضافه کنید و بر طبق عادت خود بهترین تایم ها را برای یادگیری انتخاب کنید .

برنامه را دور نزن

یکی از اصولی که باید آن را رعایت کنید این است که وقتی برنامه را برای خود مشخص کردید سعی کنید طبق همان برنامه مشخص شده پیش بروید و به آن وفادار بمانید و به هیچ عنوان کار یا درس دیگری را جایگزین آن نکنید و طبق ساعت معین شده و برنامه ای که تنظیم کردید ادامه دهید. حتی اگر از درس های دیگر جا مانده اید و یا احتیاج دارید مجددا آن را مرور کنید. چون با این کار ممکن است کل برنامه ریزیتان را نابود کنید و به آن پایبند نمانید.

روش صحیح درس خواندن

کم کاری را جبران کن

شاید برایتان جای سوال باقی بماند که اگر به هر دلیل نتوانستیم طبق برنامه پیش برویم و در بعضی از ساعت ها جا مانده اید، چطور باید عقب مانده ها را جبران کرد؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم که شما باید در برنامه ای که تنظیم می کنید، حتما ساعتی را به عنوان ساعت جبران و یا مطالب عقب افتاده درج کنید.

تا اگر در طول روز از یک قسمت از برنامه تان جا مانده اید و درسی را به طور کامل مرور نکرده اید در ساعت تعیین شده جبرانی به سراغش بروید و آن را تکمیل کنید. به این شکل شما میتوانید برنامه تان را طبق همان روز به پایان برسانید و بهترین نتیجه را دریافت کنید.

شما باید بتوانید برای موفق شدن در موقع امتحانات، همانند دونده ای باشید که فقط به جلو و خط پایان نگاه میکند و گذاشتن ساعت جبرانی در برنامه ریزی درسی تان باعث می شود شما به همچنین هدفی برساید.

کمک بگیرید

برای اینکه در امتحانات مسیر موفقیت را هموارتر کنید میتوانید از فکر جمعی استفاده کنید.مثلا اگر یکی از دوستانتان روی درس فیزیک یا زیست شناسی مسلط است و یا شما خودتان در درس دیگری مهارت دارید میتوانید در یادگیری آن درس به هم کمک کنید و یا هر کدام بخشی از مباحث و جزوه های مهم درس ها را خلاصه نویسی کنید و با هم مبادله کنید. اینگونه میتوانید با دقت و سرعت بیشتری پیش بروید و مطالب را بهتر یاد بگیرید.

درس خواندن با دوست

به عقب نگاه نکن

شما باید تلاش کنید و از اشتباهات گذشته تان درس بگیرید و اجازه ندهید تا نمره های پایین گذشته و یا موفق نبودن در امتحانات ترم قبل به برنامه ریزتان لطمعه ای بزند.

استرس را دور کنید و به فکر جبران نمره های قبل باشد و با امیدواری پیش بروید. چون استرس و تنشی که برای خود ایجاد میکنید باعث میشود تا قضاوت بی رحمانه ای از خود داشته باشید و نتیجه مطلوب را دریافت نکنید.

هیچ درسی را خط نزن

گزینشی درس نخوانید. هر کدام از مطالب کتاب های درسی دارای اهمیت است و نباید در خواندن و یادگیری آن کوتاهی کنیم و به خیال اینکه، سوالات آن قابل طرح شدن نیست آن را نخوانیم.

این موارد باعث میشود که نمره خوبی از آن درس نگیرید و قائدتا به خاطر همین اشتباه به رتبه خود در کنکور لطمه بزنید. برای همین به شما توصیه میشود برای همه درس ها ارزش قائل شوید و نکات آن را با دقت بررسی کنید.

درس خواندن برای امتحان

کنکوری فکر نکن

شما باید همه بخش های یک کتاب را به ترتیب و با دقت مطالعه کنید چون تمام مطالب مانند یک زنجیر به هم وصل هستند و برای اینکه رشته این زنجیر در ذهنتان پاره نشود باید بخش هایی را که فکر میکنید سوالی ندارند را هم بخوانید تا بتوانید بخش های مهم را بعد از قسمت های کم اهمیت درس بهتر یاد بگیرید، مثلا اگر ۳ درس اول یک کتاب سوال خاصی نداشته باشد باز هم باید مطالعه شود تا بتوانید مباحث بخش چهارم کتاب را خوب بفهمید و رشته کار دستتان بیاید.

افراط نکن

فقط روی یک درس تمرکز نکنید.چون افراط کردن در درسی و کم کاری کردن در خواندن درس دیگر، باعث میشود تا به نتیجه مطلوبی که برایش زحمت کشیدید نرسید.

سعی کنید توازن را در همه درسها برقرار کنید و برای همه درسها به یک اندازه وقت بگذارید. چون مطالعه زیاد در درسی که به آن علاقه بیشتری دارید باعث میشود از خواندن مطالب کتاب های دیگر باز بمانید و این اشتباهی است که اکثر دانش آموزان مرتکب آن میشوند.

به عنوان مثال، دانش آموزان که در رشته تجربی درس میخواند و بیشتر وقت خود را به مطالعه درس زیست شناسی می پردازد نباید درس عربی را نادیده بگیرد و یا دانش آموزانی که در رشته علوم انسانی درس میخواند و بیشتر وقت خود را صرف خواندن دروس ادبیات میکند و برای درس ریاضی وقت کمتری میگذارد نتیجه مطلوب را در امتحانات نخواهند داشت.

نحوه درس خواندن

یادداشت کردن کارها

با یادداشت کردن کارهای که در روز دیگر باید انجام دهید می توانید بهترین استفاده را از زمان و روز بعدتان داشته باشید و بر اساس اهمیت برنامه هایتان را اولویت بندی کنید.

مثلا فکر کنید صبح که از خواب پا شدید و برنامه ای برای آن روز خود ندارید و سردرگم هستید که چه درسی را مطالعه کنید و این خودش باعث میشود یک ساعت طول بکشد تا شما تصمیم نهایی را بگیرید و مشخص کنید که چه درسی را آن روز بخوانید و چون زمان خاصی برایش تعیین نکردید ساعت ها طول می کشد تا بتوانید یک مبحث از آن را تمام کنید و به همین راحتی یک روز خود را از دست می دهید. در صورتی که آدم های موفق همیشه از شب قبل می دانند فردا چه کاری را باید انجام دهند.

درس خواندن با صدای بلند

با این تکنیک شما میتوانید بعد از خواندن مطالب و نکات مورد نظر و فهمیدن مفهوم آن، با صدای بلند آن را تکرار کنید تا به این وسیله مطالب را یکبار دیگر تکرار کرده و هم زمان آنها را می بشنوید.

این کار باعث میشود بهتر و مسلط تر مطلب مورد نظرتان را بیاموزید. دقیقا مانند اینکه فردی را جلوی خود تصور کنید که قرار است به او درس بیاموزید و تمام مطالبی را که خواندید به او یاد دهید.

مطالعه شب امتحان

مقابله با وسوسه ها

در هنگام درس خواندن گوشی های خود را خاموش کنید و یا هر چیزی که باعث میشود وسوسه شوید و چند دقیقه ای به سراغ آن بروید از خود دور کنید.

چون ممکن است دقیقا وسط درس خواندن ناگهان وسوسه شوید و به سراغ موبایلتان بروید و دلتان بخواهد چند دقیقه ای در فضای مجازی پرسه بزنید که این بزرگترین لطمه در هنگام وقت و زمان درس خواندن شماست.

استفاده از کارت های فلش

برای اینکه بتوانید راحت تر بعضی از نکته ها ، تعاریف و یا توضیحات را از بر بگیرید و به ذهن سپردن مطالب کمک کنید بهتر است آنها را بنویسید و به صورت کارت های فلش در بیاورید تا با مطالعه آنها بهتر بتوانید مطالب را در ذهن خود حک کنید.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید